मंडळाचा हिशोब कसा ठेवावा, सोप्या पाच सवयी

प्रत्येक मंडळात खजिनदाराचं खरं काम उत्सव संपल्यावर सुरू होतं. वही, पावती पुस्तकं, खिशातल्या चिठ्ठ्या आणि कार्यकर्त्यांनी तोंडी सांगितलेले आकडे, हे सगळं जुळवायचं असतं. पण हिशोब शेवटी जुळवायची गोष्ट नाही, ती रोज ठेवायची सवय आहे. खाली दिलेल्या पाच सवयी पाळल्या, तर विसर्जनाच्या दिवशी हिशोब आपोआप तयार असतो.

१. नोंद जागेवरच करा

सर्वात महत्त्वाचा नियम: पैसे हातात आले की नोंद तिथेच. "नंतर लिहू" म्हटलं की तीच रक्कम विसरली जाते किंवा दुप्पट नोंदली जाते. स्वयंसेवकाने घरातून वर्गणी घेतली की सदनिका, रक्कम आणि रोख की UPI एवढंच नोंदवायचं, आणि पावती त्याच क्षणी द्यायची.

२. पावतीचा क्रमांक स्वतः ठरवू नका

दोन स्वयंसेवक एकाच वेळी गोळा करत असतील तर हाताने दिलेले क्रमांक हमखास चुकतात, एकतर तोच क्रमांक दोनदा येतो किंवा मध्ये एक वगळला जातो. क्रमांक आपोआप मिळाला की मालिका नेहमी सलग राहते, आणि लेखापरीक्षकाचा पहिला प्रश्न तिथेच संपतो.

३. खर्च बिलाच्या फोटोसह नोंदवा

मूर्ती, मंडप, ध्वनी, सजावट, प्रसाद, प्रत्येक खर्चासोबत बिलाचा फोटो जोडा. कागदी बिलं महिनाभरात हरवतात, फोटो हरवत नाही. आणि "एवढा खर्च का झाला" या प्रश्नाचं उत्तर आकड्याने नाही, बिलाने द्यायचं असतं.

४. कार्यकर्त्याकडची रोकड वेगळी मोजा

खरेदीसाठी कार्यकर्त्याला उचल दिली की ती रक्कम मंडळाच्या शिल्लकेतून गेलेली नसते, ती फक्त जागा बदलते. उचल किती दिली, त्यातून किती खर्च झाला आणि किती परत आलं, हे तिन्ही नोंदवलं तरच खरी शिल्लक कळते. हा भाग सहसा कागदाच्या चिटोऱ्यावर राहतो आणि तिथेच हिशोब बिघडतो.

५. शिल्लक मोजू नका, ती निघू द्या

शिल्लक म्हणजे जमा वजा खर्च, एवढंच. ती वेगळी लिहून ठेवली की कुठेतरी जुनी होते आणि मग दोन आकडे वेगळे दिसतात. प्रत्येक वेळी नोंदींवरून पुन्हा मोजली गेली, तर ती कधीच चुकत नाही.

शेवटी

या पाच सवयी वहीतही पाळता येतात, फक्त त्यासाठी शिस्त लागते. अ‍ॅप वापरण्याचा फायदा एवढाच की या सवयी आपोआप पाळल्या जातात, नोंद केली की पावती निघते, क्रमांक आपोआप मिळतो आणि शिल्लक प्रत्येक नोंदीनंतर पुन्हा मोजली जाते.

Frequently asked questions