बहुतेक मंडळांमध्ये वर्गणी किती जमली यावर चर्चा होते, पण खर्चाचं नियोजन आधी होत नाही. त्यामुळे उत्सवाच्या मध्यावर लक्षात येतं की मंडपाचं बिल अपेक्षेपेक्षा मोठं आहे, आणि मग प्रसादात कपात करावी लागते.
आधी अंदाजपत्रक, मग वर्गणी
उलट क्रमाने विचार करा: यंदा किती खर्च अपेक्षित आहे हे आधी ठरवा, त्यात मागच्या वर्षीची शिल्लक वजा करा, आणि उरलेली रक्कम किती घरांमधून जमवायची आहे यावरून किमान वर्गणी ठरवा. वर्गणी आधी ठरवली आणि नंतर खर्च ठरवला, तर तूट जवळपास निश्चित असते.
खर्चाचे प्रमुख भाग
बहुतेक मंडळांमध्ये खर्च साधारण याच भागांत विभागतो:
- मूर्ती आणि पूजेचं साहित्य
- मंडप, स्टेज आणि सजावट
- ध्वनी व प्रकाशयोजना
- महाप्रसाद आणि केटरिंग
- सांस्कृतिक कार्यक्रम
- वीज, जनरेटर आणि परवाने
- विसर्जन मिरवणूक, ट्रक आणि ढोल
प्रत्येक भागाला मर्यादा ठरवा
एकूण अंदाजपत्रक ठरवून पुरेसं नाही, प्रत्येक भागाला वेगळी मर्यादा हवी. मंडपावर ठरलेल्यापेक्षा जास्त गेलं तर ते कुठून वजा होणार हे आधीच ठरलेलं असावं, नाहीतर शेवटी कपात नेहमी प्रसादावर होते.
पुरवठादाराशी आधीच लेखी ठरवा
मंडप, ध्वनी आणि केटरिंग, या तिन्हींचे दर आधी लेखी घ्या आणि किती आगाऊ रक्कम दिली याची नोंद ठेवा. मागच्या वर्षीच्या दराची नोंद असेल तर घासाघीस करणं सोपं जातं.
विसर्जनाचा दिवस वेगळा धरा
विसर्जनाच्या दिवशी ट्रक, ढोल पथक, फुलं आणि खाणंपिणं असा बऱ्यापैकी खर्च होतो, आणि तो बहुतेकदा अंदाजपत्रकात नसतो. तो स्वतंत्र भाग म्हणून आधीच धरला, तर शेवटच्या दिवशी पैसे उधार घ्यावे लागत नाहीत.
Frequently asked questions
किमान वर्गणी किती ठेवावी?
ती अंदाजपत्रकावरून निघावी, शेजारच्या मंडळाच्या रकमेवरून नाही. अपेक्षित खर्चातून मागची शिल्लक आणि अपेक्षित प्रायोजकत्व वजा करा, आणि उरलेली रक्कम भाग घरांची संख्या, हाच खरा आकडा.
प्रायोजकत्व अंदाजपत्रकात धरावं का?
धरावं, पण सावधपणे. ठरलेलं आणि लेखी असलेलं प्रायोजकत्वच धरा, नुसतं तोंडी आश्वासन धरलं की उत्सवाच्या मध्यावर तूट दिसते.